Aleksandra Gaczek

adwokat

Prowadzę kancelarię adwokacką w Katowicach, ale działam na terenie całego Śląska i okolic. Doradzam klientom i reprezentuję ich przed sądem w sprawach rodzinnych...
[Więcej >>>]

Jestem przeciwnikiem przemocy w każdej z jej form i obszarów, gdzie występuje.

Myśląc o przemocy masz pewnie przed oczami obraz wojny, jednak przemoc jest znacznie bliżej nas niż nam się wydaje. Stosowanie przemocy występuje w rodzinach.

Niestety nie zawsze łatwo możemy ją dostrzec. 

Przemoc w rodzinie

Podczas mojej praktyki często spotykam sytuacje, w których ofiary przemocy milczą wiele lat, ukrywają symptomy mogące budzić podejrzenia, chroniąc w ten sposób istniejące status quo.

Patrząc z boku na ofiary przemocy często słyszymy pytanie, że takie działanie jest nieracjonalne, nawet spotykałam się ze stanowiskiem, że ofiary przemocy są same sobie winne, ponieważ tyle czasu godziły się na taki stan i ukrywały sprawcę.

Jest to dla mnie stanowisko zupełnie niezrozumiałe. W zasadzie pomija ono podstawę funkcjonowania ofiar przemocy, pomija kolosalny lęk, który towarzyszy ofiarom przemocy w rodzinie. Lęk ten jest wywołany przez sprawcę, który działa w sposób przemyślany, często wyrafinowany po to, aby uzależnić ofiarę od siebie.

Przemoc a rozwód z winy małżonka

Otrzymuję ostatnio szereg zapytań o to, czy stosowanie przemocy przez jednego z małżonków może być podstawą do orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy jednego z małżonków – sprawcy przemocy albo o uprawnienia, jakie przysługują ofiarom względem sprawcy przemocy, aby ten nie mógł się kontaktować z ofiarą przemocy.

Chcę, abyś wiedział lub abyś wiedziała, jak definiowana jest przemoc w rodzinie.

Ustawowa definicja przemocy w rodzinie brzmi następująco:

Przemoc w rodzinie – należy przez to rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób wymienionych w pkt 1, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą

Kodeks karny penalizuje przemoc wobec najbliższych w art. 207 Kodeksu Karnego, dotyczącym znęcania się:

§ 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 1a. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Tyle przepisy prawa.

Stosowanie przemocy w rodzinie może stanowić podstawę do orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy sprawcy

Sąd w toku postępowania o rozwód będzie badał, czy stosowanie przemocy miało miejsce oraz czy osoba pokrzywdzona nie jest współwinna rozpadu pożycia, bo np. prowadziła hulaszczy tryb życia, dopuszczała się licznych zdrad itp.

O ile stosowanie przemocy zawsze ocenić należy nagannie, tak nie zawsze jej doświadczanie będzie dawało możliwość uzyskania rozwodu z wyłącznej winy sprawcy przemocy.

Przemoc domowa Aleksandra Gaczek adwokat Katowice

W toku procesu rozwodowego może okazać się, że Sąd orzeknie o rozpadzie pożycia z winy obojga małżonków, ponieważ Sąd nie ustala kto jest bardziej winny, lecz orzeka o tym, czy małżonkowie są winni.

Natomiast jeśli sprawca stosował przemoc wobec małżonka, a w postawie małżonka pokrzywdzonego nie można upatrywać zaniedbań w obwiązkach małżeńskich (racjonalnie postrzeganych, przykładowo brak pożycia w okoliczności stosowania przemocy nie może stanowić przesłanki decydującej o współwinie), wówczas można spodziewać się, iż Sąd orzeknie winę wyłącznie po stronie sprawcy przemocy.

Obowiązek opuszczenia mieszkania i inne uprawnienia ofiary przemocy domowej

Ofiarom przemocy służą dodatkowo uprawnienia do żądania opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazanie zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.

Jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba dotknięta przemocą może żądać, aby Sąd zobowiązał go do opuszczenia mieszkania lub zakazał zbliżania się do mieszkania.

Przepis znajduje także zastosowanie w przypadku, gdy osoba dotknięta przemocą w rodzinie opuściła wspólnie zajmowane mieszkanie z powodu stosowania wobec niej przemocy w tym mieszkaniu lub członek rodziny stosujący przemoc w rodzinie opuścił wspólnie zajmowane mieszkanie.

Zatem wyprowadzenie się nie powoduje, iż uprawnienie wygasa – można powiedzieć, że ma ono gwarancyjny charakter. Można oczekiwać orzeczenia opuszczenia mieszkania i zakazania zbliżania się nawet wówczas, gdy sprawca jedynie okresowo przebywa w mieszkaniu ofiary przemocy.

Co ważne, obowiązek opuszczenia mieszkania może zostać orzeczony w stosunku do członka rodziny, a także innej osoby wspólnie zamieszkującej lub gospodarującej.

Będzie to także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu oraz wstępny lub zstępny i inne osoby najbliższe. Przesłanką do złożenia wniosku zawierającego żądanie, aby sąd zobowiązał do opuszczenia mieszkania, jest zachowanie, które mieści się w pojęciu „przemocy w rodzinie”, które wyjaśniłam powyżej.

Podkreślę, iż może to być jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste. Przesłanka zaistnienia przemocy podlega badaniu przez Sąd bez konieczności orzeczenia wyrokiem karnym czynów sprawcy.

Powyższe uprawnienia to nie środek karny, jaki orzec może Sąd w wyroku skazującym za przestępstwo, to inne uprawnienie. Po przeprowadzeniu procesu karnego Sąd może orzec zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody Sądu.

Uprawnienia Prokuratora

Jednakże jeszcze przed wyrokowaniem, w toku postepowania przygotowawczego zakaz może zastosować Prokurator.

Taki środek zapobiegawczy stosuje Prokuratur, oddając podejrzanego pod dozór Policji. Wówczas do obowiązków dozorowanego można dołączyć zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym lub z innymi osobami, zbliżania się do określonych osób na wskazaną odległość, przebywania w określonych miejscach.

Zakaz obowiązuje do uchylenia, może zostać podtrzymany wyrokiem Sądu.

Na każdym etapie postępowania karnego, ale tak naprawdę również niezależnie od wszczęcia takiego postępowania, bo też na drodze cywilnej, ofiara przemocy w rodzinie może ubiegać się o pomoc w postaci uzyskania gwarancji, że sprawca przemocy nie będzie się do niej zbliżał.

Jeśli jesteś ofiarą przemocy domowej, albo doświadczasz takiej przemocy w inny sposób, skontaktuj się ze mną!

Aleksandra Gaczek
adwokat

***

Pozew o alimenty na dziecko

Dla pełnego obrazu kodeksowej regulacji obowiązku alimentacyjnego na moim blogu brakuje jedynie kropki nad „i” czyli wskazówek, jak napisać pozew o alimenty na dziecko.

Zastanawiałam się, czy przedstawić Ci prosty wzór takiego pozwu, ponieważ każda sprawa jest inna, sytuacja materialna i bytowa każdego z nas też bywa zróżnicowana, a sprawy alimentacyjne wbrew pozorom nie są proste… [Czytaj dalej…]

***

Przeczytaj także: 

Kiedy można dochodzić podwyższenia alimentów?

Leasing po rozwodzie

Rozwód a kredyt

Separacja a rozwód – różnice

Intercyza to często temat tabu. Część osób godzi się na zawarcie tej małżeńskiej umowy majątkowej, mocą której znoszą majątkową wspólność małżeńską bez szczegółowej wiedzy na temat tego rozwiązania prawnego.

Na łamach bloga możesz poczytać tutaj o plusach i minusach intercyzy, a ponadto niebawem będę miała przyjemność opowiedzenia o szczegółach prawnych dotyczących intercyzy na antenie TVP3 jako gość programu Rodzaj Żeński.

Zapraszam serdecznie do oglądania w najbliższą sobotę o godzinie 19.30 na TVP3!

A poniżej fotka zrobiona tuż po zakończeniu nagrań.

Małżeństwo to również wspólna podróż w obszarze finansów, dążenie do osiągnięcia wymarzonego standardu życia, wspólne marzenia, które do realizacji wymagają środków pieniężnych, ale też zgody w wydatkowaniu i umiejętności operowania budżetem domowym.

W przypadku braku zgody małżonków w kwestiach finansowych mogą powstać poważne rozbieżności, które prowadzić będą do kłótni.

Czasami rozbieżności skutkują tym, że małżonkowie popadają w długi.

Co to jest intercyza?

Pewnie niejeden raz wyrażenie „mamy intercyzę” padało wśród Twoich znajomych, ciekawa jestem, jakie budziło odczucia – czy dawało pozytywne skojarzenia czy wręcz przeciwnie – rodziło lęk? 

Niezależnie od skojarzeń warto wiedzieć, że intercyza to umowa majątkowa małżeńska, którą małżonkowie mogą zawrzeć przed zawarciem związku małżeńskiego albo po jego zawarciu, już w okresie trwania małżeństwa.

Co daje intercyza?

Przechodząc do sedna:

Zawarcie małżeństwa ma ten skutek, że z mocy prawa między małżonkami powstaje wspólność majątkowa.

To daje podłoże do ukształtowania między dwojgiem dorosłych osób wspólnego podłoża: wspólnoty gospodarczej, wspólnego gospodarstwa domowego, płaszczyzny, która prócz miłości i kontaktów fizycznych tworzy kanwę małżeństwa. 

Tymczasem intercyza powoduje, że między małżonkami:

  • nie powstanie wspólność majątkowa małżeńska – jeśli umowę małżonkowie zawierają przed ślubem,
  • ustaje wspólność majątkowa małżeńska – jeśli małżonkowie w toku trwania związku zdecydują się na zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej i ustanowią tym samym rozdzielność majątkową.

Mam na myśli tzw. klasyczną intercyzę, a więc umowę mocą, której wspólność majątkowa nie powstaje, a w toku małżeństwa – ustaje i powstaje rozdzielność majątkowa.

W tym rozumieniu możemy powiedzieć, że intercyza powoduje, że między małżonkami wprowadzony zostaje ustrój rozdzielności majątkowej i każdy z małżonków posiada własny majątek, nie musi dzielić się tym majątkiem z drugim małżonkiem.

Intercyza - co to jest - definicja

Jak powstaje Intercyza

Intercyza może zostać zawarta wyłącznie w formie aktu notarialnego, jeśli zamierzasz zawrzeć z małżonkiem taką umowę, konieczna będzie wizyta w kancelarii notarialnej.

Umowa majątkowa ustanawiająca rozdzielność majątkową dokonuje zmiany zasad przynależności do majątku wspólnego lub majątków osobistych określonych kategorii praw majątkowych. Intercyza powoduje, że od określonej w niej chwili prawa danego rodzaju nabyte przez małżonków będą wchodziły do ich majątków osobistych.

Intercyza chroni przed długami

Intercyza jest popularnym narzędziem prawnym, ma sporo plusów, wśród nich jest kluczowa sprawa – ograniczenie odpowiedzialności za długi. 

Kiedy intercyza chroni przed długami małżonka?

Sytuacja dłużnika i jego małżonka wygląda odmiennie w zależności od osoby wierzyciela. Możemy wyróżnić kilka sytuacji:

  1. wierzycielem jest osoba prywatna,
  2. wierzycielem jest organ publicznoprawny, najczęściej ZUS lub Urząd Skarbowy,
  3. długi pochodzą z prowadzonej przez jednego z małżonków działalności gospodarczej.

Zasadą jest, że jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków. Zatem małżonkowie odpowiadają majątkiem wspólnym za długi, jeśli oboje wyrazili zgode na ich zaciągnięcie.

Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z: 

  • majątku osobistego dłużnika, 
  • z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw autorskich i praw własności przemysłowej.

Jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

Kiedy wierzycielem jest osoba prywatna lub prywatna firma, np. bank: jeśli jako małżonek godziłeś się na zaciągnięcie długu przez małżonka, to odpowiadacie za zobowiązania majątkiem wspólnym.

Jeśli nie wyraziłeś zgody – odpowiedzialność ograniczy się do majątku osobistego małżonka, który zaciągnął zobowiązanie plus jego wynagrodzenia za pracę i niektórych innych dochodów, np. aktywów firmy, jeśli małżonek prowadzi firmę.

Wydaje się więc, że zgoda małżonka chroni przed odpowiedzialnością, nawet majątkiem wspólnym, za długi zaciągnięte przez drugiego małżonka bez takiej zgody.

Intercyza a dług na rzecz organów państwa

Jednak istnieje ryzyko w przypadku zobowiązań publicznoprawnych, ponieważ kiedy wierzycielem jest podmiot publiczny, np. ZUS lub US.

Wówczas za długi odpowiada się majątkiem wspólnym, a zgoda małżonka nie jest tutaj konieczna.

Czy intercyza jest korzystnym rozwiązaniem dla małżonków?

Tak, w szczególności w obszarze odpowiedzialności za zobowiązania drugiego małżonka.

Przy zawarciu intercyzy, jeśli poinformujesz o niej wierzyciela prywatnego przed zaciągnięciem długu przez małżonka, egzekucja nie dotknie Twojego majątku osobistego.

W przypadku wierzyciela publicznoprawnego nawet nie musisz informować organu o intercyzie, wystarczające jest jej zawarcie. Za dług wówczas odpowie jedynie małżonek, który go zaciągnął i odpowie wyłącznie swoim majątkiem osobistym.

Czy wierzyciel powinien wiedzieć o intercyzie?

Pamiętaj koniecznie, że małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome (art. 471 KRiO)

Powyższe było wielokrotnie podkreślanie w orzecznictwie Sądów, między innymi w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2012 r. III CZP 60/12:

Małżeńska umowa majątkowa jest skuteczna wobec innej osoby wówczas, gdy o jej zawarciu oraz rodzaju powzięła wiadomość przed powstaniem między małżonkami, bądź między jednym z nich, a nią stosunku prawnego, z którego wynika wierzytelność tej osoby.

Następstwem braku takiej wiadomości jest, dotycząca danej osoby, bezskuteczność względna częściowa umowy majątkowej małżeńskiej, sięgająca tak daleko jak wymaga tego ochrona jej interesów.

Przyjmuje się, że jeżeli osoba trzecia nie wiedziała o zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej oraz o jej rodzaju, to zawarta umowa jest względem niej bezskuteczna. Nie dotyczy to zobowiązań publicznoprawnych.

Obrączki i intercyza po ślubie

Intercyza a odpowiedzialność małżonka za składki ZUS

Zasadą jest, że odpowiedzialność z tytułu zaległości podatkowych, w tym w składkach ZUS obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

Sąd Najwyższy w orzeczeniu o sygnaturze II UK 364/16 podkreślił, iż:

podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych oraz że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność ta obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. 

Natomiast z przepisów wynika, iż skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

  1. zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej,
  2. zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu,
  3. ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka, uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

A zatem odpowiedzialność małżonka podatnika majątkiem wspólnym obejmuje tylko zaległości wynikłe ze zobowiązań podatkowych powstałych po powstaniu wspólności majątkowej oraz przed zawarciem umów o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej. 

Sąd pochylił się nad zagadnieniem, czy i w przypadku odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne, tak jak za zobowiązania wobec osób prywatnych, powiadomienie wierzyciela – ZUS o zawarciu umowy ustanawiającej rozdzielność jest konieczne.

Po analizie przepisów regulujących obowiązki publicznoprawne Sąd Najwyższy ustalił, iż nie jest konieczne do uniknięcia odpowiedzialności podatkowej (składkowej) powiadomienie organu rentowego o umowie ustanawiającej rozdzielność i jej treści. Sąd orzekł, że stosowanie art. 471 KRiO nie znajduje tutaj uzasadnienia.

Podsumowując…

Jako podsumowanie starałam się przedstawić plusy i minusy intercyzy, może okażą się pomocne w przybliżeniu tej instytucji i pomogą podjąć decyzję, w jakim ustroju majątkowym chcesz pozostawać. Jeśli małżonek naciska na podpisanie intercyzy również będziesz wiedzieć, jakie sa tego konsekwencje.

Zalety intercyzy:

– ochrona przed długami fiskalnymi zaciągniętymi w toku małżeństwa przez drugiego małżonka, ochrona przed długami małżonka wobec prywatnych wierzycieli, jeśli wiedzieli oni o intercyzie;

– swoboda w gromadzeniu majątku przez każdego z małżonków;

– zawarcie intercyzy nie wpływa na obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, w dalszym ciągu małżonkowie muszą „łożyć na dom”.

Wady intercyzy:

– nie działa wstecz: jedynym organem, który jest w stanie ustanowić między małżonkami rozdzielność wstecznie jest Sąd;

– małżonkowie nie gromadzą wspólnego majątku, co może wpływać na brak pełnej realizacji wspólnej płaszczyzny gospodarczej, małżonkowie mogą mieć wrażenie, że żyją razem, ale jednak osobno, że małżeństwo nie łączy ich w pełni, jest to bardzo subiektywna kwestia;

– małżonkowie nie mogą się wspólnie rozliczać z fiskusem.

Jeśli masz pytania, czy wątpliwości w sprawie Twojej Intercyzy, napisz do mnie: sekretariat@ggk-kancelaria.pl

Aleksandra Gaczek
adwokat

Przyda Ci się: kodeks rodzinny i opiekuńczy, o Intercyzie w Gazecie Prawnej

Wyroki Sądu Najwyższego przytoczone w artykule: II UK 364/16 oraz III CZP 60/12.

Zdjęcie: Usnplash

***

Zdradził, ale czy jest winny?

Wiele ze związków małżeńskich rozpada się z powodu zdrady jednego z małżonków. Nawet jednorazowa zdrada może zaważyć na relacji małżeńskiej, zaburzyć zaufanie, w końcu doprowadzić do rozpadu związku.

Dlatego, że wierność współmałżonkowi to jeden z podstawowych obowiązków małżeńskich. Pewnie zastanawiasz się, czy zdrada zawsze będzie tożsama z orzeczeniem rozwodu z wyłącznej winy małżonka zdradzającego.

Pewnie zdziwi Cię odpowiedź, że nie zawsze… [Czytaj więcej…]

***

Przeczytaj też:

Opieka naprzemienna

Jak wysokie alimenty od ojca

Udział w spółce z o.o. a rozwód

Rozwód i wspólne zwierzę

Jak zachować się w sądzie

Leasing po rozwodzie

Aleksandra Gaczek28 lutego 2022Komentarze (1)

Jeśli jesteś przed podjęciem decyzji o rozwodzie i prowadzisz firmę lub wspólnie z małżonkiem prowadzicie działalność gospodarczą, a zawarliście umowę leasingu na samochód lub sprzęt, pewnie zainteresuje Cię ten wpis.

Samochód i podział majątku po rozwodzie

Wiele osób, które pozostają w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, a rozwodzą się, staje przed dylematem, jak podzielić w toku postepowania o podział majątku samochód, za który opłacają jeszcze raty leasingowe.

I czy w ogóle taki samochód wchodzi do majątku małżeńskiego, skoro jego wykup nastąpi po rozwodzie.

Aby odpowiedzieć na to pytanie musimy ustalić pewne okoliczności, mianowicie istotne jest to, że:

  • małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej małżeńskiej,
  • umowa leasingu została zawarta w trakcie trwania związku małżeńskiego,
  • wykup auta jeszcze nie nastąpił, a nastąpi dopiero po rozwodzie.

Sytuacja, w której wykup auta następuje w okresie małżeństwa nie powoduje problemów, ponieważ samochód wejdzie do majątku małżeńskiego i będzie dzielony tak, jak pozostałe składniki tego majątku: w drodze umowy małżonków lub w toku postępowania działowego przed Sądem.

Dlatego przejdę do sytuacji, w której małżonkowie rozwodzą się, a spłata ostatniej raty i wykup zostanie dokonany po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego.

leasing po rozwodzie

Wykup przedmiotu leasingu po rozwodzie

Ważne jest to, że fakt zawarcia umowy leasingu wyłącznie przez jednego małżonka nie decyduje o tym, że przedmiot leasingu wchodzi do jego masy majątku osobistego.

Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w swoich orzeczeniach (m.in. w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2015 r. o sygnaturze akt II CSK 322/14), że istotą wspólności majątkowej małżeńskiej jest to, że o przynależności konkretnego prawa do określonej masy majątkowej małżonków decydują przepisy prawa rodzinnego, nie natomiast to, czy przedmiot został nabyty w wyniku czynności prawnej dokonanej przez jednego czy oboje małżonków.

Dlatego nie ma znaczenia w niniejszym stanie faktycznym to, że umowa leasingu została zawarta przez jednego małżonka.

Sad Najwyższy wypowiedział się, że jeśli między małżonkami dojdzie do rozwodu, a leasing nie został jeszcze zakończony, to do majątku małżeńskiego wejdzie prawo użytkowania samochodu oraz roszczenie o jego nabycie.

Dzieje się tak z uwagi na to, że podział majątku wspólnego następuje przy uwzględnieniu wartości majątku z dnia dokonywania podziału, ale według stanu istniejącego w chwili ustania wspólności majątkowej małżeńskiej.  

Tym samym dokonanie wykupu samochodu po rozwodzie przez jednego małżonka jest działaniem mającym na celu zachowanie wspólnego prawa małżonków, z czego wypływa wniosek, że samochód wejdzie do podziału.

Jednocześnie małżonek, który uiszczał raty leasingowe od daty rozwodu do daty wykupu auta będzie mógł dochodzić zwrotu połowy ich wartości od drugiego, byłego już małżonka.  

Aleksandra Gaczek
adwokat

***

Pozew o alimenty na dziecko

Dla pełnego obrazu kodeksowej regulacji obowiązku alimentacyjnego na moim blogu brakuje jedynie kropki nad „i” czyli wskazówek, jak napisać pozew o alimenty na dziecko.

Zastanawiałam się, czy przedstawić Ci prosty wzór takiego pozwu, ponieważ każda sprawa jest inna, sytuacja materialna i bytowa każdego z nas też bywa zróżnicowana, a sprawy alimentacyjne wbrew pozorom nie są proste… [Czytaj dalej…]

Jednoosobowa działalność gospodarcza to bardzo popularna forma prowadzenia biznesu w Polsce. Temat firmy i tego, komu ma przypaść, staje się newralgiczny przy rozwodzie, a jeszcze bardziej – przy podziale majątku.

Co ciekawe – wiele osób wśród tych, którym doradzam przy podziale majątku po rozwodzie, jest zaskoczonych sytuacją, że firma stanowi składnik majątku małżeńskiego.

Aby rozwinąć szerzej ten temat musze przybliżyć Ci pojęcie firmy i czym jest firma z prawnego punktu widzenia.

Podział majątku po rozwodzie a firma

Pewnie firma kojarzy Ci się z przedsiębiorstwem prowadzonym przez określoną osobę, miejscem pracy.

Jako dygresję wyjaśnię, że prawne rozumienie słowa „firma” jest inne i sprowadza się do oznaczenia, które indywidualizuje danego przedsiębiorcę. Prawnie „firma” stanowi nazwę danego przedsiębiorstwa.

Powstała jednak praktyka, że określenia „firma” używamy dla określenia prowadzonego biznesu. Dlatego chcę skupić się na „firmie” jako biznesie, działalności gospodarczej prowadzonej dla osiągnięcia zysku. W tym rozumieniu wyjaśnię, jak dzieli się firmę przy podziale majątku małżeńskiego.

Czym jest firma?

Firma, czyli przedsiębiorstwo, to nic innego jak zespół składników materialnych i niematerialnych, które służą do prowadzenia działalności gospodarczej.

Do kogo należy firma? Ustal, jakie były początki Twojego przedsiębiorstwa.

Małżonkowie w trakcie trwania małżeństwa, jeśli nie zawierali umów majątkowych małżeńskich (tzw. intercyza), posiadają 3 majątki: wspólny, zwany dorobkowym, oraz dwa majątki osobiste: każdy z małżonków posiada swój majątek osobisty.

Majątek osobisty każdego małżonka tworzą składniki nabyte przed zawarciem małżeństwa oraz składniki pozyskane przykładowo z darowizn lub spadków.

O tym, komu przypadnie firma po rozwodzie i podziale będzie decydować, z jakich środków firma została utworzona.

Analizując przynależność firmy doszłam do wniosku, że możliwe są 4 scenariusze:

  1. Jeśli firma została założona przez oboje małżonków, ale jeszcze przed zawarciem małżeństwa – wchodzi do majątków osobistych każdego z nich w częściach równych lub w zależności od wniesionych wkładów – stosunkowo do ich wartości.
  1. Jeśli firmę założył jeden małżonek, ale przed zawarciem związku małżeńskiego – firma będzie wchodzić do majątku tego małżonka i w nim pozostanie.
  1. Najczęściej spotykaną jest sytuacja, kiedy firma powstała w trakcie trwania małżeństwa, a małżonków łączyła majątkowa wspólność małżeńska. Wówczas składniki majątkowe firmy, jej aktywa, know – how czy prawa wynikające z zawartych umów będą wchodzić do majątku wspólnego i powinny zostać podzielone podczas podziału majątku. Z uwagi na integralność firmy, uwzględniając stopień zaangażowania małżonka w powstanie i prowadzenie przedsiębiorstwa Sąd działowy może, a nawet powinien potraktować firmę jako całość i jako taką powinien przyznać jej składniki małżonkowi, który w prowadzenie biznesu był najbardziej zaangażowany, naturalnie z obowiązkiem spłaty drugiego małżonka.
  1. Może mieć miejsce również sytuacja, kiedy majątek firmy powstał w trakcie trwania małżeństwa, ale ze środków pochodzących z majątku osobistego jednego z małżonków. Przykładowo wyobraź sobie sytuację, kiedy jeden z małżonków otrzymuje spadek lub darowiznę i postanawia otrzymane środki (wchodzące do majątku osobistego) przeznaczyć na utworzenie firmy. W tej sytuacji nie jest istotne, z jakiego majątku pochodziły środki na firmę, ponieważ firma jako przedsiębiorstwo będzie wchodziła do majątku małżeńskiego. Czy zatem małżonek, który firmę finansował lub dofinansował „z własnych środków” poniesie stratę? Niekoniecznie. W takiej sytuacji podczas postępowania działowego możliwe będzie rozliczenie nakładów poczynionych na firmę.

Słowem dopełnienia, podczas podziału majątku Sąd dzieli aktywa, pasywa nie są objęte podziałem. Jeśli jednak firma jest traktowana jako całość, bo np. posiada spore wartości niematerialne, know – how, silną markę – wówczas Sąd podczas podziału majątku powinien dokonać wyceny firmy jako całości i przyznać jej składniki na rzecz jednego małżonka, z obowiązkiem spłaty drugiego.

Skoro Sąd dzieli aktywa, to długi nie będą podlegały podziałowi i przykładowo leasing będzie traktowany jako koszt, który pomniejszy wartość firmy, co wpłynie na wysokość spłaty drugiego małżonka.

Przygotowała:

Aleksandra Gaczek
adwokat

Przyda Ci się: Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Słowa kluczowe: po rozwodzie, podział majątku, podział majątku po rozwodzie a firma, podział firmy,

Przeczytaj też: strona rządowa na temat podziału firmy po rozwodzie

***

Nieregularne kontakty z dzieckiem

Wakacje nad morzem skłoniły mnie do przemyśleń związanych z regulowaniem kontaktów przez rodzica, którego praca nie wygląda standardowo. To znaczy nie pracuje od przysłowiowej 8 do 16, lecz nie ma go w kraju przez kilka tygodni, lub nawet – miesięcy.

Przemyślenia pojawiły się nad morzem, ponieważ tak wygląda praca marynarzy. Ale czy tylko? … [Czytaj dalej…]